تور قلعه الموت
تور قلعه الموت قزوین یکی از تورهای جذاب و مهم در زمینه تورهای ایرانگردی است. قلعه الموت به سبب سابقه تاریخی مهمی که دارد و همچنین روایت ها و داستان هایی که این قلعه و رهبر معروف آن حسن صباح در تاریخ ایران دارد یکی از اماکن گردشگری فرهنگی ایران است. اما کسانی که در تور قلعه الموت قزوین شرکت می کنند ضروری است اطلاعاتی راجع به این مکان داشته باشند. قلعه الموت در شمال شرقی روستای گازرخان واقع است. شکل ظاهری این قلعه اگر خوب دقت کنیم به یک پرنده شباهد دارد که بالهای خود را جمع کرده است. به روایتی این پرنده به عقابی شباهت دارد. واژه الموت در زبان محلی به معنای عقاب است و گمان می رود قلعه الموت به سبب شکل ظاهری اش به این نام خوانده شده است. ارتفاع این قلعه و کوهی که بر روی آن قرار گرفته است بیش از دوهزار متر از سطح دریا ارتفاع دارد. قلعه الموت از دو بخش غربی و شرقی تشکیل شده است. هر بخش به دو بخش به نام قلعه پایین و قلعه بالا تقسیم می شود. طول قلعه در حدود 120 متر و عرض آن بین 10 تا 35 متر متغیر است. دیوار قلعه بالا از سنگ و ملاط گچ و به روایتی از ملاط ساروچ ساخته شده است. ملاط ساروج از خاک رس و مایع تخم مرغ و برخی مواد دیگر ساخته می شود و علاوه بر استحکام در برابر رطوبت مقاوم بوده و هرچه رطوبت بیشتر باشد سبب استحکام بیشتر آن می شود. در حال حاضر هنوز بخش هایی از دیوار قلعه باقی مانده است اما متأسفانه به سبب حفاری هایی که در دوره قاجار در این قلعه برای یافتن گنج انجام شده بخش های قابل توجهی از آن ویران شده است. این قلعه دارای اتاق های بسیاری است از اتاق های رهبر قلعه تا سربازان و نگهبانان آن. در یکی از اتاق های این قلعه چاله آب کوچکی قرار دارد که اگر از آب تخلیه شود دوباره پر می شود. این یکی از شگفتی ها و دیدنی های تور قلعه الموت است. در جنوب غربی این قسمت قلعه حوضی به طول هشت متر و عرض پنج متر وجود دارد که در سنگ کنده شده است و هنوز هم بر اثر بارندگی های موسمی از آب پر می شود. روستای گازرخان در بخش پایینی قلعه قرار گرفته است و برای رسیدن به این قلعه باید از دل این روستا عبور کنیم. یکی از جذابیت های تور قلعه الموت رنگ این قلعه و صخره های دور آن است. رنگ این منطقه به سرخ و خاکستری متمایل است. این قلعه که بیشتر به یک دژ جنگی شباهت دارد به صورتی است که از چهارسو به پرتگاه های خطرناک منتهی می شود. این قلعه تنها از یک سو مسیر باز برای ورود دارد که در قسمت شمال شرقی آن قرار گرفته است که در زمان رونق این قلعه مأموران قلعه ورود و خروج کلیه افراد که معمولاً نظامی بودند را به آن کنترل می کردند. این قلعه امروزه اگرچه به نام حسن صباح سردار معروف شهرت دارد اما پیش از وی وجود داشته است. حسن صباح در قرن 5 میلادی این قلعه را به تصرف خود درآورد و پس از آن به مدت 35 سال در آن حکومت کرد و از آن پس به سبب شهرت وی این قلعه به نام قلعه حسن صباح شهرت یافت. از این رو در تور قلعه الموت گاهی تور قلعه حسن صباح نیز به جشم می خورد. اما تور قلعه الموت علاوه بر حسن صباح با نام اسماعیلیه یا فرقه اسماعلیه نیز عجین است. اسماعيليه فرقهاي از مذهب شيعه است كه معتقدان به آن، امامت را پس از امام جعفر صادق حق پسر بزرگ او اسماعيل ابن جعفر ميدانند و آن را هم به اسماعيل ختم ميكنند؛ مگر شعبه قرامطه از اين فرقه كه امامت را منتهي به پسر او محمدبن اسماعيل ميشمردند. فرقه اسماعيليه كه در قرن دوم هـ.ق تأسيس شد، در طي تاريخ، به جهات متفاوت و گاه در شهرهاي مختلف، به نامهاي گوناگون، مانند: فاطميان، باطنيان يا باطنيه، تعليميه، فداييان، حشيشيه، سبعيه يا هفت امامي، ملاحده، و حتي قرامطه مشهور شده است؛ هرچند قرامطه عنوان خاص فرقه مجزا و مستقلي از آنهاست. بقاياي فرقه اسماعيليه هنوز در ايران (خراسان و كرمان) و افغانستان (بدخشان و شمال جلالآباد) و تركستان و هند و سوريه (سلميه و طرسوس) و مشرق آفريقا وجود دارند.
اما برای شمایی که به دیدار قلعه الموت در تور آشنا می شوید با تدرختی کهنسال و شاداب روبرو می شوید. این درخت در جنوب غربی این قلعه قرار گرفته است که هنوز از شادابی و سلامت آن کاسته نشده است اهالی معتقدند آن را خود حسن صباح کاشته است و این درخت به نام او ثبت شده است.
قلعه الموت بر دشت وسیع گازرخان در جنوب قلعه اشراف کامل دارد از آن جایی که در این قلعه افراد زیادی حتی با خانواده های خود باید زندگی می کرده اند و گاهی این زندگی در محاصره و مخاطرات بسیاری بوده سازندگان قلعه با مهار ویژهی اقدام به ساختن آب انبارهایی کرده اند که از فاصله های دور و به صورت طبیعی و بر اثر اختلاف پتانسیل آب در ارتفاعات و مناطق پس این آب انبارها از آب پر می شده است.
قلعه الموت در در نیمه قرن هفتم قمری به دستور هلاکوخان مغول به آتش کشیده شد و از آن پس در دوره های مختلف به عنوان تبعید گاه و یا زندان مورد استفاده قرار گرفته است. بی تردید تور قلعه الموت یکی از جذاب ترین تورهای ایرانی است که تاریخ هزار سال اخیر ایران در آن نهفته است.